Zand
is er zoveel…
Maaszand,
klapzand, wit zand, zwart zand, hard zand, zacht zand, gewoon zand,
bodemzand, zandgrond, grof zand, fijn zand, metsel zand…
Zand
is er zoveel! Net als water, we raken het nooit kwijt. Het vreemde is
dat als we een tuin willen aanleggen het altijd gepaard gaat met het
veranderen en omspitten van het zand.
Ik
woon op klapzand! De grond is te hard! Er zit teveel geel zand tussen!
Ik moet er tuinaarde bij doen! En niet te vergeten de vele krachtige
goedbetaalde tuincentra adviezen. Niet dat het erg is allemaal,
alleen snap ik het niet. Ik verbaas me iedere keer weer dat iedere
tuin zo dikwijls omgespit en
als een biljartlaken glad geharkt wordt. Ieder steentje of stukje puin
wordt verwijderd, rigoureus. Het leuke van zand is juist dat er bergen
en kuilen van gemaakt kunnen worden. Het nadeel is dat zand gewoon
zichzelf weer recht trekt als er niks ingeplant wordt. Als er niks op
groeit beweegt zand alle kanten uit door regen, wind en droogte. Kijk
naar de zandverstuivingen.
Als
ik buiten in de natuur loop zie ik de mooiste stukjes groeien waar nog
nooit een of ander tuincentrum een reclamecampagne aan besteed heeft.
Dat zette mij aan het denken. Hier in de omgeving groeit een heel bos
op klapzand! Klapzand is gewoon zand met weinig voedingsstoffen.
Voor
mij is het belangrijkste, en voor het bos ook, wat
er op het zand ligt! De strooisellaag dus. Deze laag in het bos is een
enorme compostbak waar blad, tak en stronk heel langzaam in humus
wordt omgezet gewoon op het zand... jaar in jaar uit. Vocht,
schimmels, Bacteriën, wormen en ander bodemgedierte zetten alles om
en voorzien zelfs het onderliggende zand van voldoende
voedingsstoffen. Neem de proef op de som met een eenvoudige pierenbak
en zie hoe alles netjes met het zand vermengd wordt. Zand is voor de
tuin een hulpmiddel, een vasthouder!
Met
dit gegeven ben ik zelf in mijn tuin aan de slag gegaan in een iets
versnelde vorm, door op het zand, zonder te spitten of wat dan ook een
dikke strooisellaag te maken van houtsnippers, blad, turf en
wat zakken potgrond. Gewoon boven op verharde grond inclusief puin en
andere onrechtmatigheden. Deze laag helemaal vol gezet met
bodembedekkers en waar stevige vaste planten kwamen te staan even met
de grondboor een gat gemaakt, plant er in en afdekken. Voor de
struiken en toekomstige bomen een gat maken en afdekken met de
strooisellaag. Er is niet een plantje dood gegaan! Wat ben ik blij met
bladafval in de herfst. Of kortgeknipt snoeihout. Kijk tijdens de
herfst, in het bos, naar
de dikke laag bladeren. Kijk in het voorjaar nog eens en zie het
verschil.
Een
beter voorbeeld dan de natuur is er niet. En wij zijn een kei in het
namaken van hetgeen we zien.
Kinderen
in een zandbak hebben de mooiste fantasie.
Henkko